خانه / تازه‌ها / بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین جهان به آهستگی در حال تبخیر شدن است

بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین جهان به آهستگی در حال تبخیر شدن است

بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین جهان به آهستگی در حال تبخیر شدن است، یافته‌های جدید نشان می‌دهد این رویداد به علت افزایش دمای و تغییرات آب و هوا روی داده است. سطح آب دریای خزر حدود ۷ سانتیمتر در طی سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۵ کاهش یافته است و یا به عبارت دیگر حدود یک و نیم متر در کل کاهش یافته است. سطح آب کنونی دریای خزر تنها یک متر از کمترین سطح آب گزارش شده در سال ۱۹۷۰ بالاتر می‌باشد.

دریای خزر
تصویر ماهواره «ترا» که از سطح دریای خزر گرفته شده است (تصویر از ناسا به نقل از ویکیپدیا)

افزایش تبخیر در سطح دریای خزر به افزایش دمای سطحی مربوط می‌باشد. مطابق با اطلاعات بدست آمده به طور میانگین یک درجه سانتیگراد در طی سالهای ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۵ و همچنین در طی سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۵ افزایش یافته است. تبخیر ایجاد شده به علت افزایش گرمای سطح می‌باشد و به نظر می‌رسد این روند از آن جهت که زمین در حال گرم شدن می‌باشد افزایش خواهد یافت.

از منظر زمین شناسان، از آن جهت دریای خزر مورد توجه است که می‌توان تا حدودی مقدار آب موجود در آن را تخمین زد و تنها عامل کنترل کننده مقدار افزایش و یا کاهش سطح آب در طی این سالهای تبخیر می‌باشد و خود توسط دما کنترل می‌گردد. همچنان که مطالعات قبلی قادر به شناسایی عامل اصلی تغییر در سطح دریا نبود.

دریای خزر مرز آبی بین پنج کشور بوده و دارای منابع فراوان طبیعی و تنوع زیستی فراوان می‌باشد. این دریا دارای نفت و گاز طبعی می‌باشد و همچنین منبع مهمی برای صنعت ماهیگیری کشورهای اطراف می‌باشد.

در پژوهشی توسط ویلسون و همکاران اطلاعات بدست آمده از دریای خزر با اطلاعات حاصل از ماهواره‌های دوقلوی «گریس» در سال ۲۰۰۲ مقایسه گردید تا داده‌های آنها همگام سازی شود. در طی این پژوهش نتایج نشان داد که سطح دریای خزر به صورت معنی داری در حال تغییر می‌باشد. این تغییر برای پژوهشگران بسیار جالب توجه می‌باشد. پژوهشگران سه فاکتور مهم در میزان تغییر سطح آب دریای خزر مؤثر هستند را مورد بررسی قرار دادند، از جمله می‌توان به مقدار آب رودخانه‌های ورودی به دریا، بارندگی و تبخیر اشاره نمود. با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای این فاکتورها در طی سالهای ۱۹۷۹ تا ۲۰۱۵ مورد ارزیابی قرار گرفت.

نتایج نشان داد که در طی سالهای ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۵ حدود ۱۲ سانتیمتر سالیانه مقدار سطح آب دریا افزایش یافت اما در سال ۱۹۹۶ مقدار سطح آب شروع به کاهش نهاد و حدود ۷ سانتیمتر سالیانه گزارش گردیده است و این روند تا سال ۲۰۱۵ ادامه یافته است. در طی سالهای ۱۹۹۶ تا ۲-۱۵ حدود ۱/۴ متر از سطح آب دریای خزر کاهش یافته است. نتایج نشان داد که نیمی از این کاهش سطح آب به علت تبخیر و نیمه دیگر از علت کاهش سطح آب به علت کاهش جریان آب رودخانه‌های ورودی و بارندگی می‌باشد. مطابق با این پژوهش سرعت تبخیر سطح آب دریای خزر مربوط به افزایش دمای هوا و میزان رطوبت و باد موجود در سطح دریا می‌باشد.

همچنین نتایج پژوهشی که در طی دو دهه گذشته انجام شد نشان داد که تبخیر انجام شده از سطح آب دریای خزر نمی‌تواند با مقدار ریزش‌های آسمانی تعادل برقرار نماید و در نتیجه تبخیر مهمترین عامل کاهش سطح آب خواهد بود. از آنجا که دمای هوا در حال افزایش است مقدار تبخیر نیز افزایش خواهد یافت و تنها راه جبران میزان از کاهش سطح آب، افزایش مقدار جریان رودخانه‌های ورودی می‌باشد.

لازم به ذکر است مقدار سطح آب دریای خرز نسب به اواخر سال ۱۹۷۰ به ۲۹ متر کمتر از میانگین سطح آب کاهش یافته است که کمترین مقدار گزارش شده آن می‌باشد. اگر مقدار سرعت تبخیر این‌گونه افزایش یابد، نتایج نشان می‌دهد که سطح آب می‌توان به کمترین سطح تاریخی آن برسد. با توجه به این که مقدار سطح آب دریای خزر در قسمت‌های شمالی آن در برخی نقاط تنها ۵ متر می‌باشد و با توجه به کاهش ۷ سانتیمتر از سطح آب دریا در طی ۷۵ سال آینده این بخش‌های خشک خواهند شد.

از آنجا که دریای خزر دارای گونه‌های باستانی متعددی می‌باشد که از دوران مزوزیک در حدود ۳۰۰ میلیون سال پیش باقی ماده است. این گونه‌های باستانی در قسمتی‌های مرکزی و جنوبی دریای خزر موجود می‌باشند. همچنین کاهش مقدار سطح آب می‌تواند بزرگترین منبع طبیعی نمک دریا به نام «کارا بوگاز گول» را تحت تأثیر قرار دهد. چنانچه مقدار کاهش سطح آب دریا ادامه پیدا کند وسعت دریای خزر به صورت معنی داری کاهش خواهد یافت.

منابع:

Kashkooli OB, Gröger J, Núñez-Riboni I. Qualitative assessment of climate-driven ecological shifts in the Caspian Sea. PLoS One. 2017 May 5;12(5):e0176892. DOI: 10.1371/journal.pone.0176892

Chen JL, Pekker T, Wilson CR, Tapley BD , Kostianoy AG, Cretaux JF, Safarov ES. Long-term Caspian Sea level change. Geophysical Research Letters, 2017; 44 (13): 6993 DOI: 10.1002/2017GL073958

American Geophysical Union. 2017. Earth’s largest lake has been slowly evaporating. Note that image may be edited for aesthetic reasons and content may be edited for length and style. The material retrieved from thecellule.com. The material is available online at: http://taq.ir/1396/09/01/2409

درباره حمید احمدیان مقدم

من به علوم و فناوری های نوین علاقه مند هستم!

این نوشته هم جالبه!

نانوذرات طلا

کنترل از راه دور رهاسازی داروی ضدسرطان به داخل تومور

پژوهشگران به دنبال انتقال مقدار زیادی از داروی های ضدسرطانی به داخل تومور می‌باشند. نتیجه …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *