خانه / تازه‌ها / آموزش مجازی / تکنولوژی امیدبخش نانوتکنولوژی

تکنولوژی امیدبخش نانوتکنولوژی

علم نانوتکنولوژی از همگرایی علوم پایه در فیزیک، شیمی و بیولوژی به وجود آمده است و مانند انقلاب صنعتی یکی از مهمترین تکنولوژی‌های امید بخش برای آینده بشریت می‌باشد.

این علم در دامنه وسیعی از جنبه‌های زندگی بشر تأثیرگذار است که شامل پزشکی، محیط زیست، تکنولوژی ارتباطات، کشاورزی و صنایع غذایی می‌باشد. یکی از نگرانی‌های عمدهای که دربرگیرنده محصولات مشتق از نانو تکنولوژی است، خطرات ناشی از این مواد است. به خصوص موادی که هماکنون در بازار موجود هستند و می‌توانند اثرات سویی بر روی انسان، حیوانات یا محیط داشته باشند.

 

تصویر مفهومی از کربن ۶۰ که از جستارهای مهم پژوهش‌های وابسته به فناوری نانو است.

 

بنابراین با توجه به تأثیرگذاری این فناوری بسیار نوپا و بالقوه خطرناک در زندگی فردی و اجتماعی، توجه به جنبه‌های اخلاقی کاربرد این علم یکی از ضرورتهای است.

به دلیل رفتارهای غیرقابل پیشبینی ساختارهای نانو نسبت به اشکال اولیه و قابل دسترس آن در طبیعت و عدم دانایی نسبت به عملکرد این ساختارها در محیطهای بیولوژیک و رسمیت بالقوه آنها و عطش فعلی جوامع دانشگاهی در بررسی این ساختارها، به نظر می‌رسد ضوابط اخلاقی بر نحوه ساخت و اثرات آن در محیط‌های آزمایشگاهی، صنعتی و نیز استفاده از این مواد در کلیه ابعاد زندگی بشر و همچنین محیط زیست پیرامونش، نیاز به تدوین راهکارهایی دارد تا از وقوع فجایعی که می‌تواند از کشف مواد رادیواکتیویته عناصر سنگین و ارتباط آن با ایجاد سرطان، خطرناک‌تر باشد، جلوگیری به عمل آید.

به طور کلی فناوری نانو در زمره فناوری‌های جدیدی است که هنوز در مرحله آغازین رشد خود قرار دارد. تفاوت اصلی فناوری نانو با فناوریهای دیگر در مقیاس مواد و ساختارهایی است که در این فناوری مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در حقیقت اگر بخواهیم تفاوت این فناوری را با فناوری‌های دیگر به صورت قابل ارزیابی بیان نماییم، می‌توانیم وجود عناصر پایه را به عنوان یک معیار مهم ذکر کنیم. حوزه کاربرد نانوذره‌ها تنوع بسیار زیادی دارد. نانو پودرها مخلوطی از ذره‌ها با ابعادی بین ۱ تا ۱۰۰ نانومتر هستند. ادعا شده است فناوری نانو به عنوان عامل جلوبرنده یک انقلاب صنعتی دیگر، از پتانسیل اقتصادی و فناوری بالایی برخوردار است. در حال حاضر سازمان ملی فناوری نانو در آمریکا معیارهای زیر را برای تعریف آن به کار می‌برد:

الف) تحقیق و توسعه فناوری در سطح اتمی، مولکولی یا ماکرومولکولی در مقیاس طولی حدود ۱ تا ۱۰۰ نانومتر؛

ب) ایجاد و استفاده از ساختارها، ابزارها و سیستمهایی که به دلیل اندازه کوچک و یا متوسط خود ویژگیها و عملکردهای جدیدی دارند.

ج) توانایی کنترل یا دستکاری در مقیاس اتمی.

امروزه یکی از مباحث در حال توسعه، طرح‌های ساختمانی و مکانیکی نانومقیاس با استفاده از خصوصیات شناخته شده ماکرومولکول زیستی می‌باشد. تشکیل مجموعه‌ای از واحدهای ساختمانی در مقیاس مولکولی و ایجاد ساختمان‌هایی با خواص معین علم جدیدی به نام نانوتکنولوژی را ایجاد کرده است.

 

مقایسه اندازه نانوموادها (ویکیمدیا).

 

از بین ماکرومولکول ها ویژگی‌های ساختمانی و شیمیایی منحصر به فرد مولکول دنا (DNA)  آن را برای تشکیل سازه‌های نانومقیاس بسیار مناسب می‌سازد.

در حال حاضر، دستاوردهای در چند زمینه از نانوتکنولوژی دنا حاصل شده که می‌توان به استفاده از دنا تک رشته‌ای برای تولید ارائه‌های تکرار شونده، طراحی موتورهای دنا و سازه‌های نانو با استفاده از دنا اشاره کرد. تولید مثلث‌هایی از دنا و اتصال آنها به یکدیگر و ایجاد ساختمان‌های دو بعدی قدم‌های اولیه‌ای در زمینه تشکیل آرایه‌های تکرار شونده بوده است. نانوموتورهایی دنا که توانایی کار مداوم با استفاده از تغییرات شیمیایی محیط را دارند و نیز تولید نانو الگوهای دقیق با ساختمان‌های طراحی شده دنا به عنوان قالب‌هایی جهت تولید سازه‌های فلزی نانو از دیگر زمینه‌های نانوتکنولوژی دنا محسوب می‌شود که آینده روشنی را برای این فناوری ترسیم می‌کند.

 

منابع:

فرنیا پوپک، غنوی جلال الدین، عباسی محمود، ولایتی علی اکبر. نانوتکنولوژی و پیامدهای اخلاقی آن. اخلاق زیستی: زمستان ۱۳۹۰، دوره۱، شماره ۲، از صفحه ۱۴۷ تا صفحه ۱۵۷.

مظاهری اسدی مهناز، غلامی قوام آباد آزاده. نانوتکنولوژی: مخاطرات بهداشتی و محیط زیستی. راهبرد: تابستان ۱۳۸۹, دوره ۱۹، شماره  ۵۵ (بخش ویژه بررسی‌های بین الملل). از صفحه ۳۷ تا صفحه ۵۸.

شهادتی مقدم زین العابدین. نانوتکنولوژی DNA. ژنتیک نوین: بهار و تابستان ۱۳۸۵، دوره ۱، شماره  ۷-۶، از صفحه ۲۲ تا صفحه ۲۵.

درباره آوا نهاوندی نژاد

دانشجوی بیوتکنولوژی!

این نوشته هم جالبه!

آکروماتیوم اکسالیفروم

آکروماتیوم اکسالیفروم بزرگترین باکتری آبزی شناخته شده در جهان می‌باشد

آکروماتیوم اکسالیفروم بزرگترین باکتری آبزی شناخته شده در جهان می‌باشد. این باکتری ۳۰ هزار برابر …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *