خانه / تازه‌ها / آموزش مجازی / مدیریت منابع آب با استفاده از کشت هیدروپونیک

مدیریت منابع آب با استفاده از کشت هیدروپونیک

 
بخش کشاورزی اولین و مهم‌ترین بخش اقتصادی هر کشور و منبع درآمد بخشی از افراد جامعه‌ای است که عموما در نواحی روستایی ساکن‌اند.

رسالت مهم بخش کشاورزی تأمین نیازهای غذایی جامعه است. یکی از شیوه‌های دستیابی به اصول کشاورزی پایدار تولیدمحصولات کشاورزی در محیط‌های کنترل شده ایی مثل گلخانه‌ها است. منابع آب ضامن بقای بشرند مصرف این منبع باید طبق اصول و معیارهای تعریف شده انجام گیرد مخصوصاً در بخش کشاورزی که بزرگترین مصرف کنندهٔ منابع آبی هر کشور است.

 

گلخانه ای به روش هیدروپوینک (ویکیمدیا).

 

مدیریت بهینهٔ مصرف عامل مهمی در پایدار کردن تولید کشاورزی است.

اصول مدیریت بهینه تقاضای آب یعنی استفاده از تکنولوژی‌های کارآمد و پشرفته و استفادهٔ مجدد آر آب‌های تلف شده و اضافی در آبیاری، کشت محصولات کم مصرف‌تر آبی. این مفهوم دقیقاً منطبق با اصول گلخانه داری است. با توجه به بحران‌ها و معضلات عدیده ایی که گریبان گیر بخش کشاورزی است، ما ناگزیر به چاره اندیشی و برنامه ریزی در چارچوب افزایش عملکرد در واحد سطح به جای راهبرد افزایش سطح زیر کشت هستیم و در این میان گرایش به کشت هیدروپونیک بی تردید یکی از مطلوب‌ترین گزینه‌های ممکن و در عین حال اجتناب ناپذیر است.

کشت هیدروپونیک یک شکل پیشرفته از کشت محصول است که امکان کنترل ویژه روی پخش و تقسیم مواد غذایی به گیاهان را فراهم می‌آورد. تأمین مواد غذایی برای جمعیت رو به رشد کشور و لزوم نیل به خود کفایی در امر تولیدات کشاورزی و امنیت غذایی ایجاب می‌کند تا در حد امکان میزان تولیدات بخش کشاورزی در کشور افزایش یابد.

محدودیت کمی و کیفی منابع آب و خاک به عنوان بستر اصلی تولیدات کشاورزی مطرح است.

درصد بالایی از اراضی قابل کشت در ایران به درجات مختلف با مسائل شوری، سدیمی و ماندابی بودن روبرو می‌باشد. با این شرایط اتخاذ سیاست‌های جدید و فراهم نمودن شرایط مناسب‌تر برای تأمین نیاز غذایی گیاهان لازم است، از این جهت توجه ویژه ایی به تولیدات محصولات کشاورزی در محیط کنترل شده به ویژه سیستم‌های کشت بدون خاک یا هیدروپونیک در زمینهٔ کشت انواع گل‌های زینتی، سبزی‌ها، میوه و نیز گیاهان دارویی معطوف شده است.

بستر هیدروپونیک باید به راحتی زهکشی شود، قدرت تهویه داشته باشد، توانایی و ظرفیت نگهداری آب آن خوب باشد، عاری از بذور علف‌های هرز و مواد مضر دیگر بوده و با قیمت ارزان و مناسبی قابل تهیه باشد. این روش کشت برای استفاده از بسترهایی با منشأ آلی به جای بسترهای مصنوعی دیگر تاکید می‌گردد.

کشت هیدروپونیک با توجه به اینکه نیاز به تخصص کافی و سرمایهٔ اولیهٔ نسبتاً بالا با کشت خاکی است، دارای مزایای بسیاری مانند عملکرد بالا؛ نیاز به نیروی کار کم، آسان بودن کا رها، عدم نیاز به رعایت تناوب کشت، کنترل عاف های هرز، یکنواختی رشد گیاهان؛ حداقل اتلاف آب؛ عدم رقابت گیاهان برای آب و عناصر غذایی، امکان اعمال تأمین مواد غذایی متناسب با نیازهای گیاهان و استفاده کمتر از مواد شیمیایی و در نتیجه سالم‌تر بودن محصولات کشاورزی مشاهده می‌گردد.

در مقایسه دو کشت خاکی و بدون خاک این نتیجه به دست می‌آید که؛ در روش کشت خاکی هر گیاه عملکرد بالاتری نسبت به کشت بدون خاک داشته ولی چون در کشت بدون خاک تراکم بالاتر است، عملکرد در مترمربع در این روش بیشتر می‌شود.

در بسیاری از گلخانه‌ها کاشت در بستر خاک محل گلخانه انجام می‌شود که پس از چندین سال بهره برداری، مشکلاتی نظیر تجمع بقایای کودها و بیماری‌های خاک زی، واحدهای تولیدی را تا سر حد توقف پیش برده است. به این دلیل و نیز به علت اینکه در سیستم‌های هیدروپونیک چنین مشکلاتی وجود نداشته و یا به راحتی قابل حل می‌باشند و نیز به علت امکان کنترل بهتر عوامل مؤثر در تولید در ایران به شکل فزاینده‌ای تمایا برای تبدیل واحدهای خاکی به هیدروپونیک به وجود آمده و روز به روز بر تعداد واحدهای هیدروپونیک افزوده می‌شود.

منابع:

کمال جمشیدی، فریبا منصوری. مدیریت منابع آب در مناطق خشک در راستای کشاورزی پایدار، تاکید بر کشت هیدروپونیک. همایش ملی توسعه روستایی. سال ۱۳۹۱، دورهٔ ۱

غلامرضا دین پناه، آذین جمشیدی نوری. عوامل مؤثر بر امکان سنجی کشت هیدرونیک از لحاظ زیر ساخت‌ها از دیدگاه کارشناسان باغبانی و وزارت جهاد کشاورزی. پژوهش‌های ترویج و آموزش کشاورزی. تابستان ۱۳۹۳، دورهٔ ۷، شمارهٔ ۳، از صفحه ۸۳ تا صفحه ۹۳
گلناز شریفی. ۱۳۹۵٫ مدیریت منابع آب با استفاده از کشت هیدروپونیک. http://taq.ir/1395/03/27

درباره گلناز شریفی

این نوشته هم جالبه!

باسیلوس سابتیلیس

ویزیکول‌های غشایی می‌توانند در درمان بیماران سرطانی مورد استفاده قرار گیرند

بسیاری از باکتری‌ها وزیکول‌های غشایی رها می‌سازند. این وزیکول‌ها، گلوله‌های نانومتری از غشای سلولی بوده …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *