خانه / تازه‌ها / مروری بر معایب و مزایای نانو تکنولوژی کشاورزی

مروری بر معایب و مزایای نانو تکنولوژی کشاورزی

 

علم نانوتکنولوژی از همگرایی علوم پایه در فیزیک، شیمی و بیولوژی به وجود آمده است و مانند انقلاب صنعتی یکی از مهم‌ترین تکنولوژی‌های امید بخش برای بشریت می‌باشد. چهار جنبه مهم از تحقیقات و نوآوری در نانوتکنولوژی شامل نانو مواد، نانو الکترونیک، نانو بیولوژی و نانو مترولوژیِ می‌باشد.

این علم در دامنه‌های وسیعی از جنبه‌های زندگی بشر تأثیرگذار است که شامل پزشکی، محیط زیست، تکنولوژی ارتباطات، کشاورزی و صنایع غذایی می‌باشد.

یکی از نگرانی‌های عمده ای‌ای که دربرگیرنده محصولات مشتق از نانوتکنولوژی است، خطرات ناشی از این مواد است. به خصوص موادی که هم اکنون در بازار موجود هستند و می‌توانند اثرات سویی بر روی انسان، حیوانات یا محیط داشته باشند. از مواد نانو به عنوان حس گرها در بررسی سمیت آب آشامیدنی  و آلودگی‌های شیمیایی، بیولوژی  یا عوامل باکتریولوژی موجود در آن و نیز احیای خاک استفاده می‌شود و همچنین از این مواد به عنوان رادیکال‌های آزاد در پاکسازی محیط زیست بهره می‌گیرند.

اثرات ذرات نانو در محیط زیست از لحاظ سایز، توانایی ایجاد سمیت و خواص سطحی باید مورد بررسی قرار گیرد. به دلیل کوچکی فوق‌العاده ذرات نانو، قابلیت عبور این ذرات از سطوح محافظ بدن انسان و سایر حیوانات مثل پوست، ریه، روده، جفت و سد خونی مغزی بسیار نگران کننده است. از حس‌گرهای نانو برای بهبود محصولات کشاورزی در مراحل تولید نیز استفاده شده است تا زمان رهاسازی کودهای شیمیایی لازم به داخل خاک به دقت مشخص شود.

 

تصویر مفهومی از کربن ۶۰ که از جستارهای مهم پژوهش‌های وابسته به فناوری نانو است.

 

 به عبارت دیگر نانوتکنولوژی یک رشتهٔ جدید نیست بلکه رویکرد جدیدی است که تمامی جنبه‌های علم و فناوری را در بر خواهد گرفت.

نانوتکنولوژی توانمندی تولید مواد، ابزار و دستگاه‌های جدید در سطح مولکول و اتم و استفاده از خواصی است که در آن سطوح ظاهر می‌شوند و کاربردهای وسیعی در زمینه‌های مختلفی از جمله کشاورزی دارد.

این علم در کشاورزی در بهبود طعم غذا، کاهش مصرف آفت‌کش‌ها  و علف‌کش‌ها، افزایش بازار پسندی گیاهان مختلف با تولید بذور نانو، استفاده از نانوتکنولوژی در راستای ارتقا ژنتیکی و حیوانات، بهبود بسته بندی محصولات کشاورزی، تولید ترکیبات شیمیایی سازگار با محیط زیست، افزایش عملکرد گیاهان گلخانه‌ای و مزرعه‌ای و کنترل فعالیت اجزای سلولی گیاهان بدون آسیب رسانی به آن‌ها و غیره نقش دارد.

فناوری‌های نو ظهور مثل نانوتکنولوژی  فناوری‌هایی هستند که تاکنون به طور کامل تجاری نشده باشند ولی در چند سال آینده تجاری می‌شوند و پیش بینی می‌گردد استفاده از آن‌ها در آینده به طور فزاینده‌ای توسعه یابند. بدون تردید تجربه نانوتکنولوژی در فاز معرفی خود خاطره‌ای موفق و به یاد ماندنی را بر جا گذاشته است که تا سال‌های متمادی می‌توانند سر مشق سایر نهادها قرار گیرد اما در مرحلهٔ نهادینه شدن با چالش‌های جدی رو به رو گردیده است که پرداختن به این چالش‌ها می‌تواند روزهای روشن‌تری را در پیش رو داشته باشد. در کشور ما ضرورت سیاست‌گذاری برای توسعه فناوری‌های مذکور مورد توجه مسؤلان کشور قرار گرفته  و به همین دلیل طی چند سال گذشته دولت با برنامه ریزی و اختصاص منابع نسبتإ زیادی برای توسعه فناوری‌های نو ظهور گام‌هایی (هر چند همراه با اشکال) برداشته است که در این میان به طور خاص می‌توان به راهبرد توسعه بیوتکنولوژی، طرح تکفا و تشکیل ستاد ویژه توسعه نانو فناوری اشاره کرد.

منابع:

پوپک فرنیا، جلال الدین غنوی، محمود عباسی، علی اکبر ولایتی. نانوتکنولوژی و پیامدهای اخلاقی. زمستان ۱۳۹۰، دوره ۱، شمارهٔ ۳، از صفحه  ۱۴۷ تا ۱۵۷

محمد عبدلی، بهنام حسینی خانبانی، حسینعلی نقدی بادی، عبدالعلی حقیری، مریم هکیزتده، کامبیز بقالیان. کاربرد نانوتکنولوژی در علوم زیستی و کشاورزی. سال ۱۳۸۳، دوره ۴

رضا انصاری، سید حبیب الله طباطباییان. چالش‌های اساسی سیاست‌گذاری تکنولوژی‌های نو ظهور در ایران. بهار ۱۳۸۹، دورهٔ ۶، شمارهٔ ۲۲، از صفحه ۲ تا صفحه ۱۰

 

درباره گلناز شریفی

این نوشته هم جالبه!

دریای خزر

بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین جهان به آهستگی در حال تبخیر شدن است

بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین جهان به آهستگی در حال تبخیر شدن است، یافته‌های جدید نشان …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *