قالب وردپرس درنا توس
خانه / تازه‌ها / بیوتکنولوژی / تاثیر اسیدهای آلی در کشاورزی مدرن

تاثیر اسیدهای آلی در کشاورزی مدرن

صادق شاهنظر: در بسیاری از کشورها به علت کمبود اطلاعات کشاورزان، نبود سرمایه، گستردگی فقر و عدم رعایت استانداردهای زندگی، تغذیه کافی و مؤثر محصولات کشاورزی هنوز به صورت حل نشده باقی مانده است.

استفاده از فرایندهای طبیعی در حل مسئله تغذیه فسفر راه حل جدیدی را پیش روی محققان علم تغذیه گیاه و حاصلخیزی خاک برای دستیابی به کشاورزی پایدار به ویژه در خاک‌های آهکی گذارده است. ریشه گیاهان انواع، مختلفی از مواد آلی از جمله اسیدهای آمینه، اسیدهای آلی، فنولها و قندهای مختلف از خود ترشح می‌کنند.

از آن جمله می توان به انواع اسیدهای آلی مانند اسیدسیتریک، مالیک، مالونیک، اگزالیک و تارتاریک اشاره کرد که از ریشه گیاهان به داخل ریزوسفر ترشح می‌شوند.

جذب مواد غذائی خاک از جمله فسفر را به وسیله ریشه‌ها تسریع می‌کنند. تثبیت فسفر در سطح کانی‌های خاک و تشکیل رسوبات غیر محلول فسفردار از مشکلات عمده تولید در خاکهای آهکی می‌باشد.

Effect of Organic acid in Agriculture

تصویر مزرعه پنبه. منبع: کامیونیتی تکستایل.

برای اینکه زراعت در چنین خاک‌هایی سودآور باشد، لازم است مقدار زیادی کود فسفاته به زمین اضافه شود زیرا مقداری از کود فسفاته تبدیل به کانی‌های پایدار مانند Ca – P شده که برای گیاه غیر قابل دسترس می‌باشند.

آزمایش‌های متعددی نشان داده است که اسیدهای آلی که از ریشه گیاهان ترشح می‌شوند و جذب فسفر توسط گیاهان را افزایش می‌دهند. به عنوان مثال گونه‌های گیاهی که اسید آلی از ریشه آن‌ها ترشح می‌شودشکل‌های معدنی فسفر خاک را که در شرایط طبیعی برای گیاه و غیرقابل دسترس  را جذب می‌کنند. بنابراین در خاک‌های، آهکی می‌توان گیاهانی را که اسیدهای آلی را به مقدار زیاد ترشح می‌کنند (مانند لوپن) به صورت مخلوط و یا در تناوب با گیاهان دیگری که این اسیدها را ترشح نمی‌کنند، کشت کرد.

به طوری که اسیدهای ترشح شده در طول زمان، عناصر غذایی را آزاد کرده تا در کشت‌های بعدی و یا برای گیاهان فاقد اسیدهای آلی به مصرف برسد. بدیهی است میزان کارایی این مرحله بستگی به نوع اسید آلی، غلظت آن و همچنین نوع عنصر غذائی مورد نظر خواهد داشت.

واکنش‌هایش شیمیایی ریزوسفر با اسیدهای آلی ترشح شده از ریشه تعدیل شده و این خود باعث تغییر در قابلیت جذب ترکیبات فسفری می‌شود، زیرا در حضور اسیدهای آلی فعالیت ریزجاندارانی که فسفر آلی خاک را تجزیه می‌کنند، افزایش می‌یابد و یا مستقیما تحت تأثیر این اسیدها،pH  محلول خاک کاهش  یافته و در نتیجه حلالیت ترکیبات کم محلول فسفر و عرضه این عنصر غذائی افزایش می‌یابد.

همچنین ممکن است این اسیدها با تغییر دادن خصوصیات سطحی ذرات خاک، رقابت با یون‌های فسفات برای محل‌های جذب سطحی و نیز تشکیل کمپلکس با کاتیون‌هایی که با P ترکیب شده‌اند، مقدار فسفر قابل‌دسترس ریشه را افزایش دهند.

مطالعات نشان داد که محرک‌های آلی بر فرآیندهای متابولیکی از قبیل تنفس، فتوسنتز، تشکیل اسید نوکلئیک و جذب یونی تأثیر می‌گذارند. تلفیقی از محرک‌های آلی به اضافه نیتروژن نسبت به مصرف نیتروژن به تنهایی، رشد ریشه گیاه را بیشتر افزایش می‌دهد. افزایش متابولیسم گیاه توسط محرک‌های آلی هچنین باعث افزایش کلروفیل برگ می‌گردد و به یکنواختی در استقرار گیاه را سبب می‌شود.

نتیجه‌ای فعالیت‌ها مخصوصا مصرف کودهای شیمیایی در سال اخیر آلودگی‌های زیست محیطی در زمینه آب و خاک ایجاد نموده است و این امر با توجه به ارتباط با منابع غذایی انسان‌ها مرتبط شده، به حد بحران رسیده و سلامت جامعه بشری را تهدید می‌نمایند.

به عنوان مثال در آب‌های زیرزمینی مناطق شمال و برخی نقاط دیگر کشور، نیترات تجمع یافته و در خاک‌های زراعی فسفر و کادمیم است و مشکلات گریبان گیر کشاورزان می‌باشد. در چند سال اخیر اکثر مراکز تحقیقاتی و پژوهشی دنیا، تحقیقات زیادی را در زمینه استفاده از الیگوپپتدها یا وزن مولکولی کم و همچنین اسیدهای آمینه تحت عنوان (BASS)  و یا Bio synthesised   Amino Acid انجام داده‌اند. از این رو توجه به کاربرد و تاثیر اسیدهای آلی در کشاورزی مدرن دارای اهمیت بسیار می باشد.

منابع:

حمید نوشاد؛ رحیم محمدیان؛ سمر خیامیم؛ فرحناز حمدی. اثر کودهای آلی حاوی اسیدهای آمینه، بر کارایی نیتروژن مصرفی و خصوصیات کمی و کیفی چغندرقند. دوره ۳۰، شماره ۲، پاییز ۱۳۹۳، صفحه ۱۸۱-۱۶۷

خادمی زهرا، جونز دیوی، ملکوتی محمدجعفر، اسدی فاطمه. تأثیر اسیدهای آلی بر افزایش قابلیت جذب و برداشت فسفر از ریزوسفر گندم. علوم خاک و آب. ۱۳۸۷، دوره  ۲۲، شماره  ۱، از صفحه ۲۵ تا صفحه ۳۲.

درباره صادق شاه نظر

این نوشته هم جالبه!

یماری کروهن

روشی نوین برای درمان بیماری کورهن با استفاده از باکتری‌ها

پژوهشگران دریافتند که آنزیم تولید شده توسط فلورمیکروبی نامتوازن در دستگاه گوارش انسان به بیماری …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *