قالب وردپرس درنا توس
خانه / تازه‌ها / بیوتکنولوژی / کاربرد آنزیم لیپاز

کاربرد آنزیم لیپاز

یاسین اشراقی: امروزه لیپاز ها جایگاه مهمی در بین بیوکاتالیست ها دارند. قابلیت هیدرولیز تری گلیسرید ها به آن ها این امکان را داده است که در طیف وسیعی از سوبستراها مورد استفاده قرار گیرند. سوبسترای اصلی آنزیم لیپاز تری اسیل و گلیسرول های کم محلول در آب است. لیپاز آنزیمی متعلق بـه گـروه هیـدرولازها اسـت کـه عملکـرد بیولوژیکی برای هیدرولیز تری گلیسرول های نامحلول و تبـدیل آنها به اسید چرب آزاد، منو و دی آسـیل گلیـسرول و گلیـسرول نشان می دهد. علاوه بر ایـن، در عملکـرد طبیعـی واکـنش هـای استریفیکاسیون، اینتراستریفیکاسیون و ترنس استریفیکاسیون را در محیط های غیر آبی کاتالیز می کنند.

Karbord Enzyme Lipase

تصویر: طرح مفهومی از آنزیم نوترکیب. منبع: جیم.اف.ار.

لیپاز بعد از پروتئاز و آمیلاز از نظر فروش در دنیا جایگاه سـوم را دارا اسـت کـه نـشان دهنده کاربردهای متنوع و فراوان صنعتی آنها می باشد. کاربردهـای صنعتی بالقوه لیپاز شامل افزودنی در غذا (اصلاح آروما)، شوینده ها (هیدرولیز چربی ها)، صنعت دارویی، (پزشکی گوارشی) و چـرم  (خارج کردن چربی از پوست حیوانات) است. لیپازهای میکروبی نسبت به لیپازهای گیاهی و حیوانی بیشتر مورد توجه قرار دارنـد به دلیل شدت فعالیت کاتالیتیکی، بازده بالا، هزینه تولید پـایین و پایداری در حلال های آلی است.

تحت شرایط طبیعی آنها پیوندهای استری ما بین یک فاز سوبسترای غیرمحلول و فاز مایع را هیدرولیز می کنند. در غیاب آب، واکنش منجر به استریفیکاسیون و تشکیل گلیسریدها از اسیدهای چرب و گلیسرول می شود. لیپاز ها بطور اختصاصی به موقعیت ۱ یا  ۳ کربن در گلیسرول حمله می کنند. آنزیم لیپاز بطور وسیعی در طبیعت وجود دارد و در اغلب گونه های حیوانی، گیاهی، باکتریها، مخمرها و قارچ ها یافت می شود . آنزیم های بدست آمده از منبع باکتریایی بیشتر مورد توجه محققان بوده است زیرا کشت، غربالگری و مهندسی ژنتیک باکتری های مولد آسان تر از سایر موجودات می باشد. آنزیم خارج سلولی لیپاز توسط برخی از باکتری ها بصورت گلیکو پروتئین و در برخی دیگر بصورت لیپوپروتئین تولید می شود.  تعداد کمی از لیپازهای باکتریایی نسبت به دمای بالا مقاومت دارند. عوامل محیطی متعددی مانند دما،  pH، حضور منابع کربن، نیتروژن و لیپید، دور همزن و میزان اکسیژن محلول در تولید لیپاز موثر شناخته شده اند. علاوه بر این حضور اسید های چرب آزاد، استر هایی با قابلیت هیدرولیز، نمک های صفراوی و گلیسرول از عوامل محرک تولید آنزیم می باشند.

قابلیت بیوکاتالیستی لیپاز های میکروبی در هر دو محیط آبی و غیر آبی و هم چنین مقاومت مناسب آن در محیط های قلیایی و دمای بالا منجر به کاربرد وسیع آن در صنایع تولیدی شوینده ها، مواد غذایی ، داروسازی، چرم سازی، لبنیات، بیوفسیل و سنتز انواع ترکیبات چرب شده است.

میکروارگانیسم شامل باکتری ها، قارچ ها، مخمرها و اکتینومیست ها به عنوان منابع لیپاز خارج سلولی بـه دلیـل سـهولت بازیافـت آنزیم از محیط کشت شناخته شده انـد. در میـان مخمرهـا، گونـه های کاندیدا به عنوان مهمترین تولید کننده لیپـاز گـزارش شـده است. لیپاز تولیدی به وسیله کاندیدا روگوزا به دلیل فعالیت بالا و انجام عمل هیدرولیز همانند عمل سنتز قوی یکی از آنـزیم هـای مهم صنعتی است. لازم به ذکر است فعالیت ویژه آنزیم تـصفیه شـده در  pH 8  و دمای  ۵۵ درجه سـانتیگراد بـا اسـتفاده از امولـسیون روغن زیتون برابر با  ۶۳۰۰ U/mg بود (طباطبایی و همکاران ۱۳۹۵، حسینی و همکاران ۱۳۸۸).

منابع:

طباطبایی یزدی فریده, مرادی سمیرا, علیزاده بهبهانی بهروز, وسیعی علیرضا, مرتضوی سیدعلی  ، جداسازی و شناسایی مخمر تریکوسپورون آساهی تولید کننده آنزیم لیپاز از کیمچی و بهینه سازی پارامترهای موثر بر تخمیر و تولید لیپاز ،  مجله علوم و صنایع غذایی :   مرداد ۱۳۹۵ , دوره  ۱۳ , شماره  ۵۴ ; از صفحه ۳۵ تا صفحه ۵۰ .

حسینی فرزانه, رضوی پور رویا ، بهینه سازی تولید لیپاز توسط سویه های باسیلوس جدا شده از لجن فعال ، دانش میکروب شناسی :   تابستان ۱۳۸۸ , دوره  ۱ , شماره  ۳ ; از صفحه ۱ تا صفحه ۵ .

درباره اشراقی یاسین

این نوشته هم جالبه!

یماری کروهن

روشی نوین برای درمان بیماری کورهن با استفاده از باکتری‌ها

پژوهشگران دریافتند که آنزیم تولید شده توسط فلورمیکروبی نامتوازن در دستگاه گوارش انسان به بیماری …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *