قالب وردپرس درنا توس
خانه / تازه‌ها / بیوتکنولوژی / کاربرد اینترفرون‌ها در مبارزه با بیماری‌ها

کاربرد اینترفرون‌ها در مبارزه با بیماری‌ها

Karbord Interferonha Dar mobareze Ba Bimariha

تصویر: طرح مفهومی از اینترفرون قابل تزریق. منبع: ام.اس سوسیتی.

تینا تشکری:  بیماری مولتیپل اسکلروزیس یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مغزو اعصاب محسوب می‌گردد. این بیماری در دسته بیماری‌های دمیلیزان مغزی محسوب گردیده و در زنان وفور بالا‌تر دارد. این عارضه در سن ۲۰تا ۳۰سالگی آشکارشده و با حملات عود و درگیری قسمت‌های مختلف سیستم عصبی مرکزی، تظاهرات گوناگون بالینی را ایجاد می‌نماید که شایع‌ترین آن‌ها التهاب عصب اپتیک، پاراپلژی اسپاستیک، اختلالات حسی، اختلال مخچه‌ای و نخاعی می‌باشد.

امروزه طیفی از دارو‌ها در درمان و پیشگیری از این بیماری مورد استفاده قرارمیگیرد که ترکیبات بتا اینترفرون در صدر آن قرار دارند. هرچند برخی از تحقیقات نشان می‌دهند که این ترکیبات توانایی کاهش حملات مولتیپل اسکلروزیس، کاهش آتروفی مغزی و کاهش تعداد و حجم ضایعات مغزی را به همراه دارد.

هپاتیت مزمن ویروسی نوع ب از علل مهم مرگ و میر در دنیا به شمار می‌رود. درمان با داروهای ضد ویروسی در جهت مهار و کنترل عفونت هپاتیت ویروس نوع ب رو به افزایش است. اینترفرون‌ها. پروتىین‌هایی هستند که توسط سلول‌های میزبان و در پاسخ به عفونت ویرال تولید می‌شود. ۳نوع اینترفرون شناسایی شده‌اند: آلفا اینترفرون: توسط لنفوسیت‌های گروه ب و مونوسیت‌ها، بتا اینترفرون: توسط فیبروبلاست‌ها و گاما اینترفرون، توسط سلول‌های تلپر و سلولهای کشنده طبیعی تولید می‌شوند. آلفا این‌تر فرون اثرات ضد ویروسی و تقویت پاسخ ایمنی میزبان را به عهده دارد و اثرات خود را از طریق تحریک لنفوکاین‌ها و مدیاتورهای دستگاه ایمنی اعمال می‌کند.

درمان با اینترفرون با عوارض شایعی از قبیل علایم شبیه به آنفولانزا مثل تب، لرز، می‌الژی و سر درد همراه است. گزارش اندکی از بروز عوارض با ماهیت خود ایمنی به دنبال مصرف آلفا اینترفرون وجود دارد. این عوارض شامل: لوپوس اریتماتوز سیستمیک، هپیاتیت خود ایمنی، ویتیلیگو و عوارض تیروىیدی (کم کاری و پرکاری تیروىید) می‌باشند.

اینترفرون‌ها، پروتىین‌های تولید شده توسط سیستم ایمنی بدن هستند که در پاسخ به ایمنی ویروسی، سلولهای بیگانه، آنتی ژن‌ها و یا سلولهای سرطانی ساخته و‌‌ رها می‌شوند ونقش مهمی را در مکانیسم دفاعی بدن علیه ویروس‌ها ایفا می‌کنند. اغلب داروهای نوترکیب اینترفرون آلفا در اشرشیاکولی تولید و تخلیص می‌شود. اینترفرون آلفا-۲ب، از خانواده اینترفرون‌های نوع یک یا اینترفرون‌های لکوسیتی می‌باشد و از نظر فیزیولوژیکی پروتىین فعالی است که در پاسخ به بیماری از عوامل عفونی بیان می‌شود و بسیاری از عملکردهای زیستی مانند جلوگیری از همانندسازی ویروس، جلوگیری از پیشرفت سرطان و دیگر عملکردهای ایمونولوژی را انجام می‌دهند و درنتیجه یکی از داروهای زیستی مورد استفاده برای درمان بیماری‌هایی مثل کم خونی سلولهای مویی شکل، هپاتیت ب مزمن وهپاتیتسی مزمن می‌باشند. ویژگی‌های ژنتیکی و فیزیولوژیکی کاملا شناخته شده این باکتری، تکثیر در زمان کوتاه، آسان بودن دستورزی آن دانش اثبات شده فرمانتاسیون و نهایتا ظرفیت بالابرای تجمع پروتىن‌های نوترکیب (بیش از ۲۰% از محتوای پروتىین کل سلولی)، اشرشیاکلی را یکی از پرکاربرد‌ترین میزبان‌ها جهت تولید پروتىین نوترکیب ساخته است. بسیاری از پروتىین‌های غیرگلیکوزیله فعالیت زیستی کامل خود را در شکل گلیکوزیله حفظ می‌کند و بنابراین در اشرشیاکلی می‌توانند تولید شوند.

امروزه برای تولید داروهای بیولوژیکی استفاده از سیستم میکروارگانیسم‌هایی مثل باکتری اشرشیا کولی، مخمر و یا سلول‌های جانوری رایج هستند. با استفاده از دستورزی ژنتیکی سیستم گیاهی مناسب می‌توان پروتىین‌های زیستی فعال، مطمىن، در حجم انبوه و با هزینه پایین تولیدکرد. مزیت عمده گیاهان نسبت به میکروارگانیسم‌ها این است که ساخت، ترشح و تغییرات پس از ترجمه که برای فعالیت پروتىین‌های نوترکیب لازم است در گیاهان و جانوران بسیار شبیه به هم است. همچنین هزینه‌های تولیدپروتىین نوترکیب در گیاهان بسته به نوع گیاه می‌تواند ۲تا۱۰درصد سیستم تخمیری و۰/۱درصد سلول جانوری باشد. پروتىین‌های نوترکیب در اندامهای مختلف گیاهی مثل برگ، بذر و بافت‌های ذخیره رویش مثل غده تولید شده‌اند. از جمله مهم‌ترین آن‌ها، افزایش پایداری پروتىین، تجمع بالای پروتىین در حجم کوچک و ذخیره سازی آسان آن، استخراج نسبتا راحت به دلیل کم بودن ترکیبات فنولیک و ترکیبات پیچیده پروتىینی و در ‌‌نهایت محدود شدن بیان پروتىین به یک اندام ذخیره‌ای و جلوگیری از اختلال در رشد بافت‌های دیگر می‌باشد. برای بیان پروتىین نوترکیب در بافت و یا اندام خاصی از گیاه، استفاده از پیشبرنده اختصاصی آن بافت و یااندام ضروری است. این پیشبرنده مربوط به پروتىین ذخیره‌ای ناپین در بذرکلزا است.

یکی دیگر از راه‌های افزایش تولید، طراحی کاستهای بیانی مناسب و افزایش پایداری و تجمع پروتىین با استفاده از عوامل هدف گیری کننده به جایگاههای مناسب در سلول است. اینترفرون گاما از جمله پروتىین‌هایی است که ارزش درمانی بالایی دارد. اینترفرون برای درمان بیماران نقص مادرزادی از جمله گرانولوماتوس مزمن و همچنین عوامل عفونی درون سلولی مانند لیشمانیا و سالمونلا تیفوموریوم و… کاربرد دارد. استفاده از آن در درمان سرطان‌های مختلف از جمله نوروبلاستوما و ملانوما نیز رایج است. به دلیل کاربرهای وسیع در پزشکی تلاشهای زیادی در جهت تولید انبوه آن صورت گرفته اما پروتىین تولیدشده در باکتری اشرشیا کولی ساختار فضایی مناسب نداشته و بخش اعظم آن به فرم انکلوژن بادی در می‌آید. بیان پروتىین نوترکیب در بذرگیاه و همچنین شبکه آندوپلاسمی سلول مزایایی دارد، لذادر این تحقیق سازه بیانی طوری طراحی و ساخته شد تا پروتىین اینترفرون در شبکه آندوپلاسمی بذر گیاه کلزابیان شود.

منابع

ایرانمنش فرهاد، ضیاشیخ الاسلامی نازنین. اثرات درمانی بتا اینترفرون در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس.  مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان. پاییز۱۳۸۸، دوره۸، شماره۳ (پی در پی۳۲)، از صفحه ۱۸۵تا صفحه۱۹۲

علویان سید موید، شکوهی احمد. ویتیلیگو، عارضه مصرف آلفا اینترفرون درد و بیمار مبتلا به هپاتیت مزمن ب.  بیماری‌های پوست.  بهار ۱۳۸۷، دوره۵، شماره۳ (پیاپی۱۹) از صفحه ۴۵تا صفحه۴۹

عبدالرسولی نهضت، رجبی معماری حمید، رعایایی اردکانی محمد، ابراهیمی محمد علی، ابراهیمی نازنین.  کلونینگ و بیان ژن اینترفرون آلفا ۲b انسانی در سیستم بیانی اشرشیا کلی.  مجله علمی پزشکی جندی شاپور.  ۱۳۹۲، دوره۱۲، شماره۳ (مسلسل۸۴)، از صفحه ۳۲۵ تا صفحه ۳۳۴

باقری خدیجه، جلالی جواران مختار، مهبودی فریدون، معینی احمد، زبرجدی علیرضا.  طراحی و تهیه سازه حاوی ژن اینترفرون گاما و بیان آن در بذر گیاه کلزا.  زیست‌شناسی ایران.  شماره: ۱۳۸۹، دوره۲۳، شماره۲، صفحه ۱۵۱تا صفحه ۱۶۰٫

تینا تشکری. کاربرد اینترفرون‌ها در مبارزه با بیماری‌ها. ۱۳۹۵٫ اردیبهشت ماه، بنیاد تک. http://taq.ir/1395/02/16/1495

درباره تینا تشکری

این نوشته هم جالبه!

نانوذرات طلا

کنترل از راه دور رهاسازی داروی ضدسرطان به داخل تومور

پژوهشگران به دنبال انتقال مقدار زیادی از داروی های ضدسرطانی به داخل تومور می‌باشند. نتیجه …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *