قالب وردپرس درنا توس
خانه / تازه‌ها / بیوتکنولوژی / پروتئین‌های نوترکیب

پروتئین‌های نوترکیب

Recombinant Protein

تصویر مفهومی از انسولین نوترکیب. منبع: وایزگیک.

فاطمه وهابی پور: در خصوص پروتئین‌های نوترکیب می‌توان گفت، تولید پروتئین‌های نوترکیب به عنوان روشهای مورد نیاز و اساسی در علم بیوتکنولوژی امکان تولید بسیاری از مولکولهای حیاتی مانند دارو‌ها، انسولین و پروتئینهای خون، هورمون‌ها (مثل هورمون‌های رشد)، واکسن‌ها و غیره را فراهم می‌نماید. برای تولید پروتئینهای نوترکیب از تکنیک‌های استفاده می‌شود که در آن ژن مورد نظر توسط حامل‌هایی به نام وکتور درون باکتریهای مخصوصی وارد شده تا بعنوان جزئی از ژن باکتری و به همراه آن تکثیر شده و پروتئین مورد نظر همراه با سایر پروتئین‌های باکتری بیان کرد. به طوریکه یک قطعه ژن هدف را می‌توان حذف یا اضافه کرد. در داروسازی از این روش استفاده کرده و بسیاری از ژن‌ها را دچار تغییر می‌کنند.

معرفی و بیان چد نوع از پروتئین‌های نوترکیب:

پـروتئین هـای نوترکیـب گـالاگتوز: در بیشتر موارد تشخیص آمیبیازیس با مشاهده مستقیم انگـل و یا لام رنگ آمیزی شده نمونـه مـدفوع توسـط میکروسـکوپ نوری تائید می‌شـود. روش‌های کشت آمیبیازیس نیز اگرچـه دارای حساسـیت بالایی نسبت به روش‌های میکروسکوپی هستند امـا زمـانبـر بوده و مصرف آنتی بیوتیک‌ها می‌تواند باعث ایجاد جـوابهـای منفی کاذب در نتایج آن گردد. همچنین وقـت گیـر و پرهزینـه بـودن و پاسـخهـای منفــی و مثبـت کـاذب نیــز از محـدودیتهــای روشهای مولکولی هستند. راه کـار جدیـد اسـتفاده از منوکلونال آنتی بادی تهیه شده بر علیه شاخص‌های آنتی ژنیک انتامبا هیستولیتیکا در کیت‌های الایزا است. این کیتهـا قـادر هستند با کمک پـروتئین هـای نوترکیـب گـالاگتوز/ گـالاگتوز ان استیل لکتین و غنی از سـرین انتامبـا هیسـتولیتیکا، انگـل را در مـدفوع و مایعـات بـدن شناسایی کرده و آمیبیازیس روده‌ای و کبدی را با حساسیت و اختصاصــیت بــالا تشــخیص دهنــد و از گونــه مشــابه ولــی غیربیماری زای انتامبادیسپار افتراق دهند.

استرپتولیزین (اُ): این پروتئین از جمله پروتئین‌های ترشحی استرپتوکک بوده که دارای قدرت آنتی ژنیک می‌باشد. امروزه با ردیابی آنتی بادی‌های این پروتئین روند عفونت ناشی از این باکتری پی گیری می‌شود. استرپتوکک‌های گروه A عامل بسیاری از عفونت‌های چرک زا در گلو درد چرکی، تب زایمان و عفونت زخم‌ها می‌باشند. این باکتری باعث دو عارضه مهم پس از عفونت یعنی تب روماتیسمی و گلورومرولونفریت می‌شود. استرپتولیزین (اُ)، آنزیمی حساس به مولکول اکسیژن است. استرپتولیزین (اُ)، از جمله سیتولیزین‌های ترشح شده از استرپتوکک پیوژن به شمار می‌آید. این آنزیم با ایجاد سوراخ غشای سیتوپلاسمی سلول‌های یوکاریوتیک باعث لیز سلول می‌گردد. در روش متداول برای تعیین آنتی بادی بر علیه استرپتولیزین (اُ)، از پروتئین طبیعی تهیه شده از استرپتوکک پیوژن استفاده می‌شود. محصول بسیار ناچیز این پروتئین از باکتری استرپتوکک پیوژن و خطر آلودگی محیط، باعث گردیده که از شکل نوترکیب این پروتئین استفاده شود.

پروتئینهای فلاژلین ویبریوکلرا: ویبریو کلرا یک باسیل گرم منفی و عامل بیماری کلرا در انسان می‌باشد. ژن FlaA یکی از پنج ژن کد کننده فلاژلین می‌باشد که نقش اصلی در حرکت باکتری و کلونیزاسیون آن دارد. این باکتری از طریق آب و غذای آلوده منتقل شده و به واسطه فلاژل قطبی قادر است خود را به دستگاه گوارش انسان رسانده و توسط عوامل چسبندگی خود در اپیتلیوم مخاط روده میزبان مستقر گردد. در بیماری زایی ارگانیسم، مکانیسم‌های مختلفی دخیل بوده و یکی از عوامل مهم فلاژل می‌باشد. پروتئین FlaA برای تجمع زیر واحد‌ها و عملکرد فلاژل ضروری بوده و سویه‌های جهش یافته فاقد این ژن، قدرت ایجاد فلاژل و حرکت را دارا نمی‌باشند؛ بنابراین قدرت بیماریزایی خود را نیز از دست می‌دهند. فلاژلین خالص شده از ویبریوکلرا دارای خواص آنتی ژن و محافظتی می‌باشد. پروتئینهای فلاژلین ویبریوکلرا فعال کننده‌های قوی ایمنی التهاب و سلولی می‌باشند. به دلیل اینکه تخلیص شکل طبیعی پروتئین از باکتری در مقادیر بالا کاری سخت و دشوار و دارای راندمان پائین می‌باشد و همچنین تولید پروتئین به این شکل نیازمند صرف هزینه‌های بالا خواهد بود و با توجه به اینکه هنوز بر روی شکل نوترکیب این پروتئین و نحوه بیان آن اقدامی صورت نگرفته است؛ لذا ضرورت تولید شکل نوترکیب پروتئین FlaA لازم بود. ژن FlaA از ژنوم باکتری با آنزیمهای مناسب برش داده شد و بعد از وارد کردن آن در وکتور و میزبان اولیه تکثیر گردید. کلونینگ ژن و وارد کردن آن در میزبان بیان کننده ژن، با موفقیت انجام شد و پروتئین ژن flaA در مقادیر مناسبی به دست آمد.

منابع:

نکوییان شهرام، حقیقی علی، کاظمی بهرام، سیدطبایی سیدجواد، تقی‌پور نیلوفر، راستی سیما. بیان پروتئین نوترکیب غنی از سرین انتامبا هیستولیتیکا. پژوهش در پزشکی: تابستان ۱۳۸۹، دوره۳۴، شماره ۲ ; از صفحه ۱۲۳ تا صفحه ۱۲۷.

ابطحی حمید، مسیبی قاسم، سلمانیان علی هاتف. بیان پروتئین نوترکیب استرپتولیزین O استرپتوکک پیوژن در باکتری اشریشیاکلی. مجله دانشگاه علوم پزشکی اراک (ره‌ آورد دانش): پاییز ۱۳۸۶، دوره ۱۰، شماره ۳ (پیاپی ۴۰): از صفحه۱ تا صفحه۷.

کاظمیان حمید، نجفی مصلح محمد، ابطحی حمید. کلونینگ و بیان پروتئین نوترکیب فلاژلین FlaA ویبریو کلرا و بررسی خواص آنتی ژنیکی آن. مجله دانشگاه علوم پزشکی اراک (ره‌ آورد دانش): آذر ۱۳۹۱، دوره ۱۵، شماره ۷ (پیاپی ۶۶) ; از صفحه ۵۴ تا صفحه ۶۲.

فاطمه وهابی پور. پروتئین‌های نوترکیب. بنیاد تک. ۱۳۹۵٫ فروردین ماه. http://taq.ir/1395/02/10

درباره حمید احمدیان مقدم

من به علوم و فناوری های نوین علاقه مند هستم!

این نوشته هم جالبه!

یماری کروهن

روشی نوین برای درمان بیماری کورهن با استفاده از باکتری‌ها

پژوهشگران دریافتند که آنزیم تولید شده توسط فلورمیکروبی نامتوازن در دستگاه گوارش انسان به بیماری …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *