خانه / تازه‌ها / بیوتکنولوژی / روشهای تصفیه فاضلاب صنعتی

روشهای تصفیه فاضلاب صنعتی

Raveshhaye Tasfie Fazelabe Sanaati

تصویر: تصویر مفهومی از پایگاه تصفیه فاضلاب صنعتی و شهری. منبع:ایرفتولایو

فرشته اسودی: فاضلابهای صنعتی دارای مشکلات زیست محیطی وسیعی می باشند. بویژه فاضلاب صنایع نساجی در بین انواع فاضلابهای صنعتی دارای پیچیدگیهای خاصی در فرایند تصفیه می‌باشد. ترکیبات رنگی بکار رفته در این نوع فاضلاب‌ها دارای کمپلکس پیچیده‌ای از مواد و ترکیبات آلی و معدنی هستند. بیشتر این ترکیبات جز گروه ترکیبات مقاوم به تجزیه، فلزات سنگین نظیر کروم و سرب، مواد سمی و از بین برنده میکروارگانیسم‌های طبیعی موجود در آب‌ها می‌باشند. همچنین در این گروه از فاضلاب‌ها، ترکیبات سرطانزا نظیر بنزن و مشتقات آن، ترکیبات آمین و نیترو نیز مشاهده می‌گردد.

بنابراین قبل از تخلیه این نوع فاضلاب‌ها به آبهای پذیرنده و رودخانه و تخلیه به درون چاههای عمیق لازم است فرایندهایی جهت تصفیه فاضلاب این صنایع انجام گیرد. وجود ترکیبات معدنی در این فاضلاب‌ها، باعث افزایش سختی، کدورت و رشد بیش از حد جلبک‌ها می‌گردد که این امر به نوبه خود بر سلامت محیط زیست رودخانه‌ها و آبگیر‌ها تأثیرات سوء خواهد گذاشت. روشهای مختلف فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی برای تصفیه فاضلابهای نساجی حاوی الیاف پلی اکریلیک در کشورهای مختلف مورد استفاده قرار گرفته است که برخی از آن‌ها در تصفیه فاضلاب نساجی حاوی الیاف طبیعی پشم
و پنبه بسیار موفق بوده‌اند اما به کارگیری این روش‌ها در فرایند تصفیه فاضلاب صنایع نساجی حاوی الیاف پلی اکریلیک موفقیت چندانی نداشته‌اند.

بر اساس آزمایشات انجام شده استفاده از کربن فعال برای حذف رنگ از این نوع فاضلاب‌ها، نتایج خوبی داشته اما در صورتیکه غلظت ترکیبات رنگ از حد مشخصی بیشتر شود جاذب به سرعت اشباع شده و نیاز به تعویض و احیا مجدد دارد. درصورتیکه حجم تولید فاضلاب زیاد باشد این روش مقرون به صرفه نخواهد بود.

بر اساس آزمایشات انجام شده در روش تصفیه فاضلاب با کمک مواد منعقد کننده تنها راندمانی در حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد در حذف مواد معلق و ذرات کلوئیدی از خود نشان داد. همچنین چنانچه روش ترکیبی انعقاد و کربن فعال بصورت هم زمان مورد استفاده قرار داده شود، بعد از گذشت ۴ ساعت میزان ذرات کلوئیدی فاضلاب در حدود ۴۵ درصد کاهش می‌یابد. نتایج به دست آمده از روشهای فوق قادر نیست میزان عوامل آلوده کننده موجود در فاضلاب را به حدود استاندارد جهت تخلیه به آبهای پذیرنده برساند در نتیجه مطلوبیت لازم برای تصفیه فاضلاب صنایع نساجی پلی اکریلیک را نخواهد داشت.

ادغام دو روش شیمیایی و بیولوژیک نتایج مطلوبتری را در رابطه با کاهش مواد معلق و ذرات کلوئیدی نشان داد بطوریکه راندمان کاهش ذرات کلوئیدی در حدود ۹۶ تا ۹۸ درصد و راندمان کاهش کدورت نمونه فاضلاب در حدود ۷۱ تا ۷۲ درصد برآورد گردید. با استفاده از روشهای پیشرفته تصفیه فاضلاب نظیر استفاده از ازن یا افزودنیهای مانند پراکسید هیدروژن یا روش استفاده از اشعه ماوراء بنفش استفاده نمودند، نتایج بسیار مطلوبی در کاهش آلایندهای خروجی نشان داده است. اما با توجه به اینکه این روش‌ها اکثرا پرهزینه بوده، در عملیات اجرایی در فرایند تصفیه فاضلاب صنایع نساجی در ایران قابل استفاده نمی‌باشد.

روش تغذیه مصنوعی به عملیاتی اطلاق مـیگـردد کـه در طـی آن، یا مازاد نظیر فاضلاب شهری و طریق جمع آوری آبهای نامتعارف و زهاب کشاورزی در حوضــچه هــای خــاکی، نفــوذ آب از راه کــف حوضچه‌ها به درون خاک اتفاق افتاده که در نتیجه عبور از لایـه هـای لایههای آبدار حد فاصل کف حوضچه تا سطح ایستابیفراهم می‌گردد.

معیارهای کیفی فاضلاب برای هر پروژه و منطقه متفاوت است زیرا شرایط خـاک، اقلـیم، سـطح ایـستابی، نـوع شـاخصهـای شیمیایی و بیولوژیک، گزینه های اقتصادی، وضعیت هیدروژئولوژی منطقه و چگونگی برداشت آب از آبخوان متفاوت می‌باشد. از دیگر نکات مهم در بهره برداری از سیستمهای تغذیـه مـصنوعی کـه اثرات چشمگیری را بر عملکرد مجموعه بر جای میگذارد، اعمال تناوبهای خشکی در طول زمان میباشـد. حوضچه هـای نفـوذ در سیستمهای تغذیه مصنوعی به منظور ایجاد دورههـای خـشک جهـت تجدید شرایط هوازی و بهبود وضـعیت تـراوش و هـوادهی، به طـور متناوب آبگیری می‌شوند.

در دوره غرقابی، مواد آلی و مواد جامد معلق موجود در فاضلاب روی کف حوضچه جمع شده و یک لایه غیر قابل نفوذ ایجاد میکننـد کـه میزان نفـوذ را بـسیار پـایین می‌آورد. خشک کردن حوضچه موجب خـشک شـدن لایـه غیرقابـل نفوذ، ترک خوردن و پوسته شدن آن می‌شود و مواد آلـی نیـز تجزیـه می‌گردند. این فرایند ظرفیت هیدرولیکی حوضچه را افزایش می‌دهـد، به گونه ای که در زمان غرقابی مجدد نفوذ آن به مقادیر اولیه می‌رسد. به همین صورت هنگامی که دوره غرقاب ادامه می‌یابـد، میزان نفـوذ مجددا کاهش یافته و بسیار کم می‌شود که در آن صـورت یـک دوره خشکی دیگر لازم است. ‌‌‌‌

با توجه به مشکلات عدیده بحث آب در صنعت کشاورزی و نیاز روز افزون به مدیریت آب، استفاده از سیستمهای نوین تصفیه فاضلاب به روشهای شیمیایی و میکروبی پیش بینی می شود.

منابع: 

مسعودی‌نژاد محمدرضا، رضازاده آذری منصورنشریه: دانش میکروب‌شناسی شماره: زمستان ۱۳۸۷، دوره ۱، شماره ۱و صفحه ۴۳ تا صفحه ۴۸

حسناقلی، ع. ۱۳۸۳. استفاده از فاضلابهای خانگی و پساب تصفیه خانه‌ها در آبیاری محصولات کـشاورزی. گـزارش نهـایی طـرح پژوهـشی، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی. شماره ثبت ۲۳۱، ۸۳/۸۰۶

علیزاده، ا. ۱۳۷۶. استفاده از فاضلاب تصفیه شده در آبیاری چغندرقند. وزارت نیرو، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور. گزارش نهـایی طـرح پژوهشی.

ناصری، س. ۱۳۷۸. اثرات بهداشتی استفاده از پساب‌ها در کشاورزی. مجموعه مقالات همایش جنبه های زیست محیطی استفاده از پسابهـا در آبیاری. وزارت نیرو، کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران. ۱۱ آذرماه ۱۳۷۸، تهران.

اسودی، فرشته. ۱۳۹۴٫ روشهای تصفیه فاضلاب صنعتی. بنیاد تک. فرودین ماه. http://taq.ir/1395/01/31/1334

این نوشته هم جالبه!

توربین بادی

ایجاد نیروگاه‌های بادی در آبهای عمیق اقیانوس‌ها

دانشمندان بر این باور هستند که امکانات مناسبی برای ایجاد نیروگاه‌های بادی در اقیانوس‌ها وجود …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *