قالب وردپرس درنا توس
خانه / تازه‌ها / بیوتکنولوژی / کاربرد بیوتکنولوژی در تولید گیاهان مقاوم به آفات

کاربرد بیوتکنولوژی در تولید گیاهان مقاوم به آفات

karbord biotechnology dar toleed giahan moghavemتصویر راست: گیاه سویا ترانسژنیک مقاوم به آفت. تصویر چپ: گیاه حساس. هرب پیلچر، مرکز تحقیقات کشاورزی آمریکا

 

عاطفه ایوبی:  بیوتکنولوژی دربسیاری از کشور‌ها از دهه ۱۹۸۰به عنوان علم جدیدی با ظرفیت سودآوری مناسب شناخته شد. درکشورهای پیشرو در علم بیوتکنولوژی نظیر آمریکا، ژاپن و آلمان حتی قبل از آن نیز به این علم توجه می‌شد و در ایران از حدود ۷۰سال قبل در موسسه رازی و انستیتو پاستور در زمینه تولید واکسن از طریق روشهای بیوتکنولوژی سنتی، فعالیت‌هایی انجام می‌گرفت. پژوهشکده بیوتکنولوژی، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی از سال ۱۳۶۴ فعالیتش را دربیوتکنولوژی سنتی آغاز کرد و به تدریج تحقیقات خود راجهت بیوتکنولوژی نوین هدایت کرد. اما بیوتکنولوژی نوین درایران از سال ۱۳۶۶با تاسیس مرکز ملی تحقیقات مهندسی ژنتیک و تکنولوژی زیستی آغازگردید (١).

کاربرد بیوتکنولوژی∶

کاربرد‌های بیوتکنولوژی به قدری وسیع است که تقریبا تمام جنبه‌های زندگی بشر راتحت تاثیر قرار داده و یا خواهد داد، به نحوی که پیش بینی می‌شود در آینده نزدیک همگام با اکثر نام‌های رایج علوم و فنون کلمه «بیو» یا «بیوتیک» هم به کار برده خواهد شد که نشانهٔ تاثیر این علم بر آن رشته می‌باشد.

ادغام بیوتکنولوژی در کشاورزی∶

تکنولوژی جدید می‌تواند دارای سه تاثیر عمده باشد که انتظار می‌رود در بیوتکنولوژی کشاورزی، این آثار بروز کند.
اول: تاثیر مستقیم در ارائه تکنولوژی یعنی اصلاحات پیش بینی شده به واسطهٔ تکنولوژی جدید است.
دوم: تاثیر موقتی ناشی از انتقال تکنولوژی، یعنی تغییرات بسیار مهم تشکیلاتی به مناسبت معرفی تکنولوژی که این تاثیرات کاملا ناپدید خواهدشد.
سوم: تاثیرات پیش بینی نشد اجتماعی است که درحقیقت تغییرات دائمی هستند که درسازمان دهی و فعالیت‌های جامعه هدف نمود خواهد کرد (٢).

ایجاد گیاهان مقاوم به آفات∶

هر ساله هزینه‌های زیادی بابت مبارزه شیمیایی با این آفات پرداخت می‌شود که علاوه بر هزینه بری زیاد، آلودگی‌های زیست محیطی فراوانی را به دنبال دارد راندمان مواد شیمیایی نیز به دلیل ایجاد مقاومت در حشرات در برابر سموم به مرور پایین آمده است و به همین خاطر نیاز به تعویض مکرر این آفت کش‌ها وجود دارد. با توسعه تکنیک‌های بیوتکنولوژی و بیولوژی مولکولی دانشمندان قادرند ژنهایی از یک موجود زنده را به موجود دیگری انتقال دهند. در سال ۱۹۹۰ اولین گیاه ترانس ژنتیک کشت گردید و در سال ۱۹۹۳، FDA گیاهان و غذاهای ترانس ژنتیک را به عنوان مواد اساساً بی‌ضرر معرفی کرد.

در حال حاضر با استفاده از این تکنیک‌ها، ژن‌های مربوط به تولید یک پروتئین سمی (بتاتکسین) از باکتری باسیلوس تورنجینسیس به گیاهان متعددی از قبیل ذرت، پنبه، سیب زمینی و غیره انتقال یافته است. انتقال ژن در این گیاهان منجر به ایجاد مقاومت نسبت به این آفات شده است. زیرا به محض تغذیه حشرات از این گیاه به دلیل اختلال در دستگاه گوارش، آفت مورد نظر از بین خواهند رفت.

هم اکنون در آمریکا ذرت و پنبه و سیب زمینی ترانس ژنتیک به میزان زیادی مرود استقبال واقع شده است. به طوری که تا سال ۱۹۹۸ حدود ۱۸ درصد از ذرت کشت شده، ۱۷ درصد از پنبه کشت شده و ۴ درصد از سیب زمینی کشت داده شده در آمریکا از نوع ترانس ژنیک بوده است. در حال حاضر بر اساس روند رشد موجود برآورد می‌شود که بیش از ۵۰ درصد غلات کشت شده در آمریکا از نوع ترانس ژنیک باشند (٣).

نتیجه گیری:

بیوتکنولوژی از جمله فناوری‌هایی است که در آینده نقش بسیار مهمی درپویایی و تحرک کشور‌ها و تداوم کار موتور رشد اقتصادی خواهد داشت. این فناوری نه تنها برای مشکلات دیر پای پزشکی راه حل‌های نهایی و فنی پیدا خواهد کرد، بلکه می‌تواند درحوزه‌های کشاورزی، صنعت و محیط زیست و… نیز برای حل مسائل و مشکلات دیرینه کشور‌ها راه حل‌های مناسب و اقتصادی فراهم آورد.

به عنوان مثال دانشمندان از ابزارهای بیولوژی مولکولی و بیوتکنولوژی در جهت تهیه نقشه‌های ژن‌ها و تحقیق در مورد رابطه بین ژن‌ها و صفات محصولات استفاده می‌کنند. با امکانات جدیدی که بیوتکنولوژی به عنوان یکی از محورهای تحقیقات مدرن به وجود آورده است می‌توان فرآورده‌های کشاورزی را افزایش داد. توجه داشته باشید رشد سریع جمعیت جهان و افزایش تقاضا برای مواد غذایی بیشتر در قرن بیست و یکم، موجب تهدیدهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی می‌شود و پایداری محیط زیست را به خطر خواهد انداخت.

لازم به ذکر است که بانک جهانی با هدف گسترش برنامه‌ها و سیاستهای خود در می‌نه بیوتکنولوژی متعهد شده است که تأثیر احتمالی بیوتکنولوژی نوین را به کشاورزی بررسی کند و در این راستا و به منظور ارتقای سطح فناوری بیوتکنولوژی طرح‌های مورد نظر را از طریق دادن وامهای بلند مدت حمایت کند. برای این کار داشتن سیاست‌ها و استراتژیهای مدرن ملی در زمینه بیوتکنولوژی از جمله پیش نیازهای اساسی است. به هر حال فن آوری بیوتکنولوژی یکی از پیش نیاز‌های اصلی رشد اقتصادی است. توجه به آن و شناخت زمینه‌هایی که در کشور می‌تواند مزیت نسبی داشته باشد از جمله عوامل مهم است (۱).

منابع∶

۱- ضرغام،ن،۱۳۷۹.وضعیت موجودبیوتکنولوژی درجمهوری اسلامی ایران.کمسیون بیوتکنولوژی شورای پژوهش های علمی کشور.ص۱۷۳تا۱۷۴
۲- حجاریان،الف،بهار۱۳۷۷.بیوتکنولوژی کشاورزی راهبردهایی در جهت رقابت.نشر آموزش کشاورزی.تهران.ایران.ص.۱۶۶
۳- بینام،۱۳۸۶.بیوتکنولوژی چیست؟ قابل دسترس در iraubiotech.com

۴٫ عاطفه ایوبی. ۱۳۹۴٫ کاربرد بیوتکنولوژی در تولید گیاهان مقاوم به آفات. بنیاد تک. http://taq.ir/1394/12/08

درباره حمید احمدیان مقدم

من به علوم و فناوری های نوین علاقه مند هستم!

این نوشته هم جالبه!

یماری کروهن

روشی نوین برای درمان بیماری کورهن با استفاده از باکتری‌ها

پژوهشگران دریافتند که آنزیم تولید شده توسط فلورمیکروبی نامتوازن در دستگاه گوارش انسان به بیماری …

یک نظر

  1. حمید احمدیان مقدم

    در این گزارش به یکی از کاربردهای بسیار مهم بیوتکنولوژی و بیولوژی مولکولی در کشاورزی اشاره شده. خیلی ممنون

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *